Duurzaamheid bestaande gebieden

Het thema voor de komende jaren binnen duurzaamheid wordt gezondheid. Tenminste, dat is een opmerking die ik de laatste maanden veel gehoord heb. Er wordt dan vooral gedoeld op gezondheid binnen woningen en kantoorgebouwen. Werkplekklimaat, verlaging van ziekteverzuim, verhoging van productiviteit en verhoging van de algehele tevredenheid van medewerkers worden vaak genoemd. Binnen duurzaamheid is gezondheid van werknemers inderdaad nog een onderwerp wat minder aandacht heeft gehad de laatste jaren. Het is ook moeilijk meetbaar hoe extra aandacht en investeringen in gebouwen en gebieden daadwerkelijk bijdragen aan productiviteit en verlaging van het ziekteverzuim, twee parameters waarover de meeste werkgevers enthousiast worden. Of duurzame gebouwen bijdragen aan genoemde parameters, of dat het gewoon komt omdat er een nieuwer en moderner gebouw wordt betrokken, is dan de vraag.

UPC Leeuwarden

Alweer een jaar of 4 geleden heb ik met Triodos/JOIN voor UPC haar CallCenter in Leeuwarden opgeleverd, toen met een BREEAM Excellent label het duurzaamste gebouw van Nederland. Doelstelling van de directie met het realiseren van dit gebouw was niet alleen een duurzaam gebouw te krijgen, maar vooral een gebouw te hebben waarin hun CallCenter medewerkers met meer plezier kunnen werken. Het verloop van medewerkers en ziekte verzuim moesten omlaag, de productiviteit en klanttevredenheid omhoog. Het blijkt dat al deze factoren nu daadwerkelijk optreden, maar alweer, is het moeilijk om aan te tonen in welke mate het duurzame gebouw, met veel licht, twee atria, inspirerende break-out rooms, een royaal stadbalkon en een prachtig dakterras hier aan heeft bijgedragen. Gedegen onderzoek naar wat deze voordelen van een gebouw economisch betekenen voor een bedrijf zou kunnen helpen om investeringen in de gezondheid en beleving van werknemers te verantwoorden. Bij UPC hebben we berekend dat een significante verbetering van de productiviteit en een verlaging van ziekteverzuim economisch een waarde zou vertegenwoordigen die de huurstroom overstijgt. Dan wordt duurzaamheid pas echt betaalbaar.

UPC Leeuwarden

CallCenter UPC Leeuwarden

Lange weg te gaan

Natuurlijk ben ik blij met al die extra aandacht die er komt voor gezondheid en beleving in gebouwen. Dit leidt er uiteindelijk toe dat er gewoon betere gebouwen komen, die hopelijk minder snel worden verlaten dan veel gebouwen die tussen 1960 en 2010 zijn ontwikkeld. Maar is gezondheid nou echt hét onderwerp waar we ons de komende jaren op moeten richten? Nee, is mijn stelling. De belangrijkheid van het thema bestrijd ik natuurlijk niet. Maar het impliceert bijna wel dat andere duurzame aspecten van gebouwen en gebieden onderhand wel op orde zijn. Niets in minder waar. Wanneer ik een schatting mag maken van hoeveel gebouwen en gebieden nu echt duurzaam zijn, ook technisch op bijvoorbeeld energiegebied, dan blijft het percentage ergens steken onder de 5%. Werk aan de winkel dus om onze steden qua duurzaamheid op orde te krijgen. Dat geldt dan niet alleen voor kantoren, maar ook voor andere bedrijfsgebouwen, woningen en maatschappelijk vastgoed. Eigenlijk zijn we pas net begonnen…..

De Big Four

Onlangs zat ik op Provada een sessie voor met vier vertegenwoordigers van de gemeenten Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Amsterdam. Onderwerp was de verduurzaming van bestaande gebieden en de rol die de gemeenten hierin konden spelen. Opvallend om te zien was dat ze als een goed voorbeeld van verduurzaming van bestaande gebieden allen een centraal gebied in hun stad noemden met veel dichtheid en kantoren: de Golden Mile in Den Haag, Rotterdam Central District, Utrecht Centraal en de Zuid-as in Amsterdam. Met de grote partijen zijn in deze gebieden overlegstructuren opgezet, al dan niet met een Green Businessclub. In Utrecht is er een samenwerking waarin partijen als NS, Jaarbeurs, ProRail, Movares, ABN Amro participeren. In Den Haag doen de ministeries mee, in Amsterdam de grote kantoorgebruikers, evenals in Rotterdam. Bij Rotterdam Central District, dat op Provada zowel de Stib award als de Gulden Feniks won, wordt de gebiedsontwikkeling ook mede aangejaagd door kleine partijen, waarbij bijvoorbeeld Mangrove nu een digitaal infosysteem heeft geleverd voor het gehele gebied. In Utrecht wordt energie en warmte en koude op gebiedsniveau aangepakt en in Den Haag zijn voor de Golden Mile ook ambitieuze doelstellingen gerealiseerd.

Den Haag foto Golden Mile

Golden Mile Den Haag

Verduurzaming van de stad is volop in de beweging en gemeenten spelen hierin hun rol. Niet alleen door feitelijk als aanjager op te treden, maar ook met investeringsfondsen. De vier grote steden hebben allen een fonds voor investeringen in energiebesparing of breder in duurzaamheid. Deze fondsen zijn gelukkig niet alleen gericht op de genoemde vier kerngebieden, maar breder op de stad. Amsterdam heeft met haar Investeringsfonds € 70 miljoen beschikbaar voor investeringen in energie, klimaat en duurzaamheid. Utrecht en Rotterdam hebben een vergelijkbaar budget beschikbaar. Alleen Den Haag heeft geen separate fondsen maar heeft investeren in duurzaamheid onderdeel gemaakt van de business case voor vernieuwing van gebieden.

Nu de rest van Nederland

Over de vier voorbeelden waarmee de Big Four kwamen maak ik me dus geen zorgen. Er is voldoende economische draagkracht, investeringskracht en innovatievermogen in deze gebieden om ze te verduurzamen en leefbaarder te maken en te houden. Anders wordt het wanneer de economische draagkracht van gebieden minder is en er minder potjes beschikbaar zijn om verduurzaming in gang te zetten. Gebieden die soms minder georganiseerd zijn en waarbij vooral veel kleine partijen aanwezig zijn. In deze gebieden moet alles uit de kast worden gehaald en innovatiekracht en creativiteit aan de dag worden gelegd om verduurzaming door te voeren. Gemeenten, corporaties, wijkverenigingen en bedrijven zullen de handen ineen moeten slaan om in álle gebieden van de stad verduurzaming door te voeren. Natuurlijk kost niet iedere maatregel geld en vaak ook kunnen investeringen, bijvoorbeeld op energiegebied, gedurende de exploitatie worden terugverdiend. Het gaat bij deze verduurzaming ook om slim organiseren en structureren. Kleine succesjes halen om de zaak in gang te zetten en om mensen en organisaties te mobiliseren. Overzicht is nodig van wat duurzame gebieden nou eigenlijk inhouden. BREEAM NL biedt met haar gebiedslabel een bron van inspiratie voor alle onderwerpen die hierbij van belang zijn. Energie wordt hierbij niet vergeten, en gezondheid ook niet, maar de 46 onderdelen van het gebiedslabel kijken veel verder dan technische ingrepen. Het gaat om gebiedsprocessen, stedenbouw, leefbaarheid, MVO, sociale veiligheid en niet te vergeten klimaatbestendigheid.

De verduurzaming van gebieden staat in Nederland eigenlijk nog in de kinderschoenen. Het wordt een kwestie van lange adem. Niet altijd even hip en niet gemakkelijk om op de politieke agenda te krijgen en te houden. De uitdagingen zijn echter te groot om ons te laten leiden door de waan van de dag.

 

 

 

Advertenties

Tags: , , , , , ,

About leefbarestad

4thecity.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: